1943 piękny zakątek orientalnego raju na ziemi

rok 1943 / MCMXLIII XIX wiek · XX wiek · XXI wiek
1941 « 1942 « 1943 » 1944 » 1945

Spis treści

1 II wojna światowa
2 Pozostałe wydarzenia w Polsce
3 Pozostałe wydarzenia na świecie
4 Urodzili się
5 Zmarli
6 Zdarzenia astronomiczne
7 Nagrody Nobla
8 Zobacz też
9 Święta ruchome

II wojna światowa

Pozostałe wydarzenia w Polsce

26 marca – akcja pod Arsenałem
19 kwietnia – powstanie w getcie warszawskim.
28 kwietnia – w Krakowie z inicjatywy nacjonalistycznych środowisk ukraińskich powstała tzw. SS-Galizien, 14 Dywizja Grenadierów SS (1 ukraińska).
31 maja – Helmut Kapp został zastrzelony na ulicy Dr. Kwarty w Jędrzejowie
15 czerwca – powstanie Centralnego Obozu Pracy w Jaworznie.
11 lipca – początek tzw. rzezi wołyńskiej. O świcie sotnie OUN–UPA działając z zaskoczenia zaatakowały jednocześnie wsie i osiedla polskie w trzech powiatach: kowelskim, horochowskim i włodzimierskim.
30 sierpnia – w kilku wsiach na Ukrainie oddziały UPA dokonały zbiorowych mordów na Polakach.
18 września – okupujący Gdynię Niemcy uruchomili w mieście działającą do dziś komunikację trolejbusową.
23 listopada – Władysław Gomułka został I sekretarzem PPR.

Pozostałe wydarzenia na świecie

15 stycznia – polska załoga objęła brytyjski krążownik HMS „Dragon”.
2 lutego – klęską wojsk niemieckich zakończyła się bitwa pod Stalingradem.
marzec – powołanie Związku Patriotów Polskich (ZPP) przez komunistów polskich w ZSRR.
9 marca – brytyjskie samoloty zatopiły niemiecki okręt podwodny U-83 na Morzu Śródziemnym.
7 kwietnia – Albert Hofmann zsyntetyzował LSD.
3 czerwca – w Algierze utworzono Francuski Komitet Wyzwolenia Narodowego.
5 lipca – początek bitwy na Łuku Kurskim (Operacja "Zitadelle").
13 lipca – zwycięstwo ZSRR w jednej z największych bitew pancernych w historii - bitwy pod Kurskiem.
14 lipca – Premierem rządu polskiego w Wielkiej Brytanii został Stanisław Mikołajczyk.
27 lipca – aliancki nalot dywanowy na Hamburg zabił 40 tysięcy ludzi i obrócił w ruinę centrum miasta.
sierpień – opanowanie Sycylii przez Wielką Brytanię i USA i upadek rządów Benito Mussoliniego.
17 sierpnia – w Göteborgu, Szwed Arne Andersson ustanowił rekord świata w biegu na 1 500 m wynikiem 3.45,0 s.
28 sierpnia – w Danii rozpoczął się strajk generalny przeciwko okupacji nazistowskiej.
8 września – kapitulacja Włoch.
15 września – prezydentem Realu Madryt obwołano Santiago Bernabéu, który przez ponad trzy dekady pracy na tym stanowisku stworzył najpotężniejszy klub w historii.
16 września – Szach Iranu Reza Pahlawi - pod naciskiem Wielkiej Brytanii i ZSRR - abdykował na rzecz swego syna.
8 października – zatonął ORP Orkan wraz z 200 osobami na pokładzie (znane tylko 177 nazwisk).
12 października – początek bitwy pod Lenino.
22 listopada
- Franklin Delano Roosevelt, Winston Churchill i Czang Kaj-szek spotkali się na konferencji w Kairze.
- proklamowano niepodległość Libanu (od Francji).
26 listopada – zakończyła się konferencja kairska.
28 listopada – 1 grudnia – konferencja teherańska.
19 grudnia – przewrót wojskowy w Boliwii.

Urodzili się

1 stycznia
- Wojciech Wójcik, polski reżyser
- Allan Starski, polski scenograf
2 stycznia
- Edward Kłosiński, polski operator filmowy, autor zdjęć m.in. do Człowieka z marmuru (zm. 2008)
- Stanisław Szelc, polski aktor
19 stycznia - Janis Joplin, piosenkarka amerykańska (zm. 1970)
24 stycznia - Sharon Tate, amerykańska aktorka i modelka (zm. 1969)
1 lutego - Marian Opania, polski aktor
5 lutego - Nolan Bushnell, amerykański przedsiębiorca, założyciel Atari (informatyka)
9 lutego - Joe Pesci, aktor amerykański
21 lutego - Paweł Galia, polski aktor i reżyser
22 lutego - Horst Köhler, prezydent Niemiec
25 lutego - George Harrison, członek zespołu The Beatles (zm. 2001)
5 marca - Kazimierz Kosiniak-Kamysz, polski profesor, specjalista w zakresie seminologii
26 marca - Bob Woodward, amerykański dziennikarz, dzięki któremu została ujawniona afera Watergate
29 marca - Paola Binetti - włoska lekarka, naukowiec i senator
31 marca - Christopher Walken - amerykański aktor, reżyser, i scenarzysta
3 maja - Witold Dębicki, polski aktor
5 maja - Michael Palin, angielski komik, członek Monty Pythona
11 maja - Jan Englert, polski aktor, reżyser, pedagog, rektor warszawskiej PWST
30 maja - Simona Kossak, biolog, leśnik, popularyzator nauki (zm. 2007)
9 czerwca - Joe Haldeman, amerykański pisarz science fiction
13 czerwca - Malcolm McDowell - amerykański aktor
23 czerwca - James Levine, amerykański pianista i dyrygent
23 czerwca - Ewa Decówna, polska aktorka
1 lipca - Marian Glinka, polski aktor (zm. 2008)
21 lipca - Krzysztof Jasiński, polski aktor, reżyser teatralny i telewizyjny
25 lipca - Jolanta Kubicka, polska piosenkarka
26 lipca - Mick Jagger, wokalista brytyjski, członek zespołu The Rolling Stones
28 lipca - Richard Wright, brytyjski progresywny muzyk rockowy grający na instrumentach klawiszowych, dętych a także wiolonczeli i skrzypcach (Pink Floyd) (zm. 2008)
10 sierpnia - Irena Karel, polska aktorka
14 sierpnia - Wolf Wondratschek, niemiecki pisarz
17 sierpnia - Robert De Niro, aktor amerykański (Taksówkarz, Łowca jeleni, Ojciec chrzestny)
1 września - Andrzej Jakóbiec, polski trębacz i jazzman (zm. 2005)
6 września - Roger Waters (właśc. George Roger Waters), były wokalista i basista legendarnego zespołu Pink Floyd
14 września - Marcos Valle, brazylijski wokalista, instrumentalista, producent muzyczny
23 września - Julio Iglesias, hiszpański piosenkarz
29 września - Lech Wałęsa, polski działacz związkowy, polityk, laureat Pokojowej Nagrody Nobla, prezydent Polski
5 października - Andrzej Litwornia, polski historyk literatury, eseista, mieszkający we Włoszech (zm. 2006)
6 października - Elżbieta Starostecka, polska aktorka i piosenkarka
15 października - Stanley Fischer, ekonomista, prezes Banku Izraela
22 października - Catherine Deneuve, francuska aktorka filmowa
11 listopada - Jolanta Zykun, polska aktorka
26 listopada - Tadeusz Mołdawa, polski politolog
8 grudnia - Jim Morrison, właśc. James Douglas Morrison, wokalista amerykański, założyciel The Doors (zm. 1971)
22 grudnia - Chris Bunch, amerykański pisarz science fiction (zm. 2005)
23 grudnia - Sylwia Sommerlath, królowa szwedzka, żona [[Karol XVI Gustaw Bernadotte|Karola XVI Gustawa Bernadotte
25 grudnia - Hanna Schygulla, niemiecka aktorka
28 grudnia - Juan Luis Cipriani Thorne, peruwiański kardynał
31 grudnia - Sir Ben Kingsley, brytyjski aktor

Zmarli

16 stycznia – Wincenty Rapacki, polski aktor, śpiewak (ur. 1865)
30 marca - Jan Bytnar, pseudonim "Rudy", podporucznik AK (ur. 1921)
30 marca - Maciej Aleksy Dawidowski, pseudonim "Alek", podporucznik AK (ur. 1920)
5 kwietnia - Bronisław Onufry Kopczyński, polski muzyk, poeta i publicysta (ur. 1916)
17 kwietnia - Isoroku Yamamoto, admirał japoński (ur. 1884)
8 maja - Mordechaj Anielewicz, w latach 1942-43 komendant Żydowskiej Organizacji Bojowej, zginął śmiercią samobójczą (ur. 1919)
31 maja - Helmut Kapp w wyniku zamachu prowadzonego przez Jędrzejowski Obwód AK
23 czerwca - Ryszard Danielczyk, polski duchowny luterański, redaktor i działacz narodowy na Górnym Śląsku (ur. 1904)
26 czerwca - Antoni Gąsiorowski, żołnierz Armii Krajowej, uczestnik Akcji Bollwerk (ur. 1901)
4 lipca - Władysław Sikorski , polityk, premier rządu polskiego, zginął w katastrofie lotniczej w Gibraltarze (ur. 1881)
5 lipca - Kazimierz Junosza-Stępowski, polski aktor (ur. 1880)
15 lipca - Izydor Zorzano, argentyński inżynier, członek Opus Dei, Sługa Boży (ur. 1902)
21 lipca - Charlie Paddock, amerykański lekkoatleta (ur. 1900)
31 lipca - Zdzisław Lubomirski, prezydent Warszawy, członek Rady Regencyjnej (ur. 1865)
20 sierpnia - Tadeusz Zawadzki, ps. "Zośka", harcmistrz, oficer Armii Krajowej (ur. 1921)
21 sierpnia - Henrik Pontoppidan, duński pisarz (ur. 1857)
28 sierpnia - Borys III, car Bułgarii (ur. 1894)
6 września - Iwan Mitrynga, ukraiński działacz polityczny, publicysta (ur. 1909)
10 września - Jerzy Kamil Weintraub, polski poeta (ur. 1916)
4 października - Irena Iłłakowiczowa, polska podporucznik Narodowych Sił Zbrojnych, agentka wywiadu (ur. 1906)
7 października - Eugeniusz Bodo, polski aktor (ur. 1899)
9 października - Pieter Zeeman, fizyk holenderski (ur. 1865)
12 października - Max Wertheimer, niemiecki psycholog (ur. 1880)
3 listopada - Kelman Szapiro - cadyk, rabin Piaseczna, ostatni rabin getta warszawskiego (ur. 1889)
5 listopada - Bernhard Lichtenberg, proboszcz katedry berlińskiej, błogosławiony, męczennik reżimu hitlerowskiego (ur. 1875)
12 listopada - Andrzej Trzebiński, polski poeta (ur. 1922)
9 grudnia - Georges Dufrénoy, francuski malarz (ur. 1870)

Zdarzenia astronomiczne

4 lutego – całkowite zaćmienie Słońca

Nagrody Nobla

z fizyki – Otto Stern
z chemii – George de Hevesy
z medycyny – Henrik Dam, Edward Doisy
z literatury – nagrody nie przyznano
nagroda pokojowa – nagrody nie przyznano

Zobacz też

Święta ruchome

Tłusty czwartek: 4 marca
Ostatki: 9 marca
Popielec: 10 marca
Niedziela Palmowa: 18 kwietnia
Wielki Czwartek: 22 kwietnia
Wielki Piątek: 23 kwietnia
Wielka Sobota: 24 kwietnia
Wielkanoc: 25 kwietnia
Poniedziałek Wielkanocny: 26 kwietnia
Wniebowstąpienie: 3 czerwca
Zesłanie Ducha Świętego: 13 czerwca
Boże Ciało: 24 czerwca

Gibraltar

Spis treści

II wojna światowa

Pozostałe wydarzenia w Polsce

Pozostałe wydarzenia na świecie

Urodzili się

Zmarli

Zdarzenia astronomiczne

Nagrody Nobla

Zobacz też

Święta ruchome